Ürtiker, halk arasında bilinen adıyla kurdeşen, ciltte ani ortaya çıkan kaşıntılı, kabarık ve kızarık döküntülerle seyreden bir deri hastalığıdır.
Genellikle birkaç saat içinde kaybolabilen bu kabarıklıklar vücudun farklı bölgelerinde tekrar ortaya çıkabilir. Ürtiker atakları çoğu zaman kısa sürelidir, ancak bazı hastalarda uzun süre devam ederek kronik hale gelebilir.
Bu yazıda ürtiker nedir, kronik ürtiker neden olur ve kronik ürtiker nasıl tedavi edilir gibi en çok merak edilen soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.
Ürtiker (Kurdeşen) Nedir?
Ürtiker, ciltte kaşıntılı, kabarık ve kızarık plaklar şeklinde görülen bir deri reaksiyonudur. Bu durum, deride bulunan mast hücrelerinden histamin salınması sonucu ortaya çıkar. Histamin salınımı damarların genişlemesine ve ciltte ödem oluşmasına neden olur.
Bunun sonucunda cilt yüzeyinde:
-
Sınırları belirgin kabarıklıklar
-
Yoğun kaşıntı
-
Kızarıklık
-
Yer değiştiren döküntüler
görülebilir.
Bazı hastalarda ürtikere anjiyoödem eşlik edebilir. Anjiyoödem durumunda özellikle:
-
Dudaklar
-
Göz kapakları
-
Dil
-
Boğaz
bölgelerinde belirgin şişlik oluşabilir.
Ürtiker Türleri Nelerdir?
Ürtiker genellikle akut ürtiker ve kronik ürtiker olmak üzere iki gruba ayrılır.
Akut Ürtiker
-
6 haftadan kısa süren ataklardır.
-
Çoğunlukla enfeksiyonlar, ilaçlar veya bazı gıdalar tetikleyebilir.
Kronik Ürtiker
-
6 haftadan uzun süren veya sık tekrar eden ataklar olarak tanımlanır.
-
Hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
-
Çoğu zaman altta yatan kesin neden tespit edilemeyebilir.
Kronik Ürtiker Neden Olur?
Toplumda kronik ürtikerin en sık nedeni olarak besin alerjisi düşünülse de gerçekte vakaların büyük kısmı doğrudan gıda alerjisine bağlı değildir.
Kronik ürtikeri tetikleyebilecek bazı faktörler şunlardır:
-
Otoimmün hastalıklar
-
Tiroid hastalıkları
-
Enfeksiyonlar
-
Bazı ilaçlar
-
Fiziksel uyaranlar (soğuk, sıcak, basınç gibi)
-
Yoğun stres
Özellikle stres, bağışıklık sistemi üzerinde etkili olduğu için kronik ürtiker ataklarının artmasına neden olabilir.
Kronik Ürtiker Nasıl Tedavi Edilir?
Kronik ürtiker tedavisi hastanın şikayetlerine ve hastalığın şiddetine göre planlanır.
1. Antihistaminik Tedavi
Tedavinin ilk basamağını antihistaminik ilaçlar oluşturur. Bu ilaçlar histaminin etkisini azaltarak kaşıntı ve döküntüleri kontrol altına alır.
2. Doz Artırımı veya Kombinasyon Tedavileri
Standart doz antihistaminiklere yeterli yanıt alınamadığında doz artırımı veya farklı ilaç kombinasyonları uygulanabilir.
3. Biyolojik Tedaviler
Tedaviye dirençli kronik ürtiker hastalarında omalizumab gibi biyolojik tedaviler etkili olabilir. Bu tedaviler bağışıklık sistemi üzerinde hedefe yönelik etki gösterir.
4. Kortikosteroidler
Kortizon içeren ilaçlar yalnızca kısa süreli ve kontrollü durumlarda tercih edilir. Uzun süreli kullanım genellikle önerilmez.
Ürtiker Tehlikeli midir?
Çoğu ürtiker vakası hayati risk oluşturmaz ve kendiliğinden düzelebilir. Ancak bazı durumlarda acil müdahale gerekebilir.
Aşağıdaki belirtiler varsa acil tıbbi yardım alınmalıdır:
-
Boğazda şişlik
-
Nefes darlığı
-
Yutma güçlüğü
-
Bayılma
Bu belirtiler şiddetli anjiyoödem veya alerjik reaksiyon göstergesi olabilir.
Samsun’da Ürtiker Tedavisi
Ürtiker ve özellikle kronik ürtiker tedavisi dermatoloji uzmanı tarafından planlanmalıdır. Doğru tedavi yaklaşımı için:
-
Ayrıntılı hasta öyküsü
-
Olası tetikleyicilerin değerlendirilmesi
-
Gerekli laboratuvar testleri
önemlidir.
Samsun’da kronik ürtiker tedavisi, hastalığın şiddetine ve hastanın tedaviye verdiği yanıta göre kişiye özel olarak düzenlenir.
Ürtiker Tedavisi Fiyatları
Ürtiker tedavisi maliyeti birçok faktöre göre değişiklik gösterebilir:
-
Uygulanacak tedavi yöntemi
-
Kullanılan ilaçlar
-
Takip süreci
-
Biyolojik tedavi gereksinimi
Basit antihistaminik tedaviler ile biyolojik ajan gerektiren dirençli vakalar arasında maliyet farklılıkları olabilir. Bu nedenle net fiyat bilgisi için dermatoloji uzmanı muayenesi gereklidir.
Sık Sorulan Sorular
Ürtiker kaç gün sürer?
Akut ürtiker genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında sürebilir. Eğer döküntüler 6 haftadan uzun sürüyorsa kronik ürtiker olarak değerlendirilir.
Ürtiker bulaşıcı mıdır?
Hayır. Ürtiker bulaşıcı bir hastalık değildir ve kişiden kişiye geçmez.
Ürtiker stresten olur mu?
Evet. Stres bağışıklık sistemi üzerinde etkili olduğu için kronik ürtiker ataklarını tetikleyebilir veya artırabilir.
Ürtiker tamamen geçer mi?
Çoğu vakada ürtiker zamanla tamamen düzelebilir. Ancak kronik ürtiker hastalarında atakların kontrol altına alınması için düzenli tedavi ve takip gerekebilir.
Ürtiker için hangi doktora gidilmeli?
Ürtiker ve kronik ürtiker tedavisi dermatoloji (cildiye) uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Sonuç
Ürtiker (kurdeşen), çoğu zaman iyi huylu olsa da özellikle kronik formu hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Doğru tanı, tetikleyicilerin belirlenmesi ve kişiye özel tedavi planı ile ataklar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.
Ürtiker veya kronik ürtiker şikayetleriniz varsa dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeniz önerilir.


